Sepetinizde toplam 0
ürün bulunmaktadır.

Köroğlu

Köroğlu

Memet Fuat

Yapı Kredi Yayınları

Sepete Ekle

Köroglu, kurulu düzene bas kaldiran, beylerle ugrasip zâlimlerle savasan ve 'fukarayi fakiri' incitmeyen bir eskiyâ;basina topladigi yigitlerle serüvenden serüvene kosan bir destan ya da halk hikâyesi kahramani; yigitlik, mertlik, savasçilik duygularini dile getiren deyislerin sahibi bir saz sairi gibi biri digerini besleyen kimliklerle Anadolu, Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya ve Iran'dataninmis, sevilmis ve gerçek kimligi ile folklorik kimligi birbirine karisarak yasatilmis bir 'halk kahramani'dir.Denemeci–elestirmen Memet Fuat, Dogan Kardes Ilkgençlik Kitapligi'nda daha önce yayimlanan Yunus Emre, Karacaoglan, Tevfik Fikret, Pir Sultan Abdal, Sinasi, Namik Kemal ve Ahmet Hasim'den sonra Köroglu' nun yasamini, siirlerini ve adina yaratilmis halk anlatilarini inceliyor; sanatçi kisiligini, düsünce dünyasini çagdas bir bakisla ele aliyor.

TADIMLIK

Yasami

Zalim bir beyden babasinin öcünü almak için daga çikan, kalabalik bir eskiya grubu olusturarak kervan yollarini tutan, baç vermeyeni öldüren, soyan, 'esir etmek yok ha çalin kilinci' diye acimasizca dövüsen, varliklilardan aldigini yoksullara dagitan, serüvenleri âsiklarin öykülerine konu olan Köroglu'nun, gerçekten yasayip yasamadigi, yakin zamanlara kadar belirsizdi. Arastirmacilar kesin bir sey söyleyemiyorlardi.
Gerçi Köroglu adini alan, Köroglu siirlerini çogaltan âsiklar vardi, ama gözlerine mil çekilen babasinin öcünü almak için böyle daga çikan bir eskiya saz sairi gerçekten yasamis miydi? Yasadiysa, ne zaman, nerede?

1931'de Köroglu Destani adiyla bir çalisma yayimlayan Pertev Naili Boratav çesitli 'rivayet'leri özetlemis, karsilastirmis, ama yeterli bilgi, belge olmadigindan, destanin 'mensei' konusunu arastirmamisti.
'Rivayet' Arapça bir sözcük. Türkçesi 'söylenti'. Söylenilen bir söz, anlatilan bir olay anlamina geliyor. Bir öykü diyelim Paris'te bir türlü, Istanbul'da baska türlü anlatiliyorsa, bunu, 'Paris rivayeti söyle, Istanbul rivayeti böyle,' diye aktariyorlar. Biz 'rivayet' yerine 'anlati' diyelim.
'Mense' de Arapça bir sözcük. Türkçesi 'köken, kaynak'. Köroglu Destani ilk nerede anlatilmis, kökü nerede, çikis noktasi neresi? 'Mense' yerine de, daha kolay anlasilmasi için, 'köken' diyelim.

Bu köken konusu birtakim uzun açiklamalari gerektiriyor. Onu sonraya birakarak, önce, su ya da bu nedenle daga çikip eskiyalik eden, bugün elimizdeki siirleri söyleyen, saz sairi Köroglu'nun hangi tarihte, nerede yasadigi konusunda, Pertev Naili Boratav'in Köroglu Destani adli kitabini yayimladiktan sonra edindigi bilgiler, belgelerle vardigi görüsü özetleyelim.

Osmanli topraklarinda XVI. yüzyildan baslayarak birbirini izleyen ayaklanmalara Celâli Isyanlari deniyordu. Köroglu anlatilari bazi yönleriyle böyle bir kargasa dönemini animsatsa, âsiklar Köroglu ile arkadaslarindan 'Celâli' diye söz etseler de, uzmanlarin benimsemek egilimi içinde olduklari bu görüsü destekleyecek güvenli bir belge bulunmus degildi.
Oysa XVII. yüzyilin baslarinda Ermeni tarihçi Tebrizli Arakel'in yazdigi, ilk olarak 1669'da yayimlanan Ermeni Tarihi'nde Köroglu konusunu aydinlatan önemli bilgiler varmis.
Brosset'nin Collection d'Historiens Arméniens adli dizisinde Ermeni tarihçilerin yapitlari Fransizcaya çevirip yayimlanmaya baslayinca göz önüne çikan bu bilgiler uzmanlara ilk güvenli dayanak oldu.
Tebrizli Arakel, tarihinde, 1602'den baslayarak 60 yillik bir dönemin olaylarini aktariyor, Celâlilerden uzun uzun söz ediyor, Kiziroglu Mustafa Beyin, Koca Beyin, Köse Sefer'in adlarini aniyor, 'türlü düzenleriyle ünlü' Köroglu'nun serüvenlerini, âsiklarin sazla çagirip söylediklerini anlatiyordu.

(Tanıtım bülteninden)

Kullanıcı yorumları

  • Bu kitap için henüz yorum yapılmamıştır.
Yorum yapın
Arkadaşınıza tavsiye edin
Hata bildirim

Bu sayfayla ilgili bize iletmek istediğiniz görüşlerinizi aşağıdaki formdan gönderebilirsiniz.

Kitap bilgilerinde hata var
Sayfada teknik hata var
Kitap fiyatı çok yüksek
Kitap resimi hatalı
Diğer *